جلال عباسیان
تماس با من
پروفایل من
آرشیو وبلاگ
      .::وبلاگ گیاهان دارویی آکش::. ()
سرخارگل : Echinacea purpurea نویسنده: جلال عباسیان - ۱۳۸٤/٩/۱

سرخارگل : Echinacea purpurea

خانواده کاسنی : Astraceae

                             

گياهشناسي:

گياهي علفي، پايا، برگها متناوب، برنگ سبز تيره، فاقد كرك و دندانه مي باشد. ساقه منشعب تقريبا در انتها فاقد برگ، گل آذين كاپيتول، گلهاي زبانه اي صورتي رنگ ، گلهاي لوله اي قهوه اي و ميوه فندقه چهار سطحي مي باشد.

خواص دارويي:

از اين گياه امروزه جهت افزايش سيستم ايمني بدن، ضد عفوني كننده، تصفيه كننده خون، ضد سرطان و ضد ايدز استفاده مي كنند. از مواد موثرة اين گياه بيش از 200 نوع دارو تهيه شده است.

پراكنش:

بومي آمريكاي شمالي است ولي در اكثر نقاط اروپا و آسيا كشت مي شود.

نيازهاي اكولوژيكي: به نور فراوان نياز دارد. شرايط نيمه سايه و تنش خشكي را نيز تحمل مي كند

-------------------------------------------------------------------------------

مقالات در باره ی سرخارگل :

بررسی تولید و مراحل فنولوژی گیاه دارویی سرخارگل به عنوان مادّه اوّلیه تولید داروهای تقویت کننده سیستم دفاعی

دادمان، ب1؛ کبودانی، م1 ؛ امید بیگی، ر 2.

چکیده:

سرخارگل (Echinacea purpurea ) گیاهی است علفی، چندساله متعلّق به تیره گل ستاره ایها (Asteraceae ) . سرخارگل یکی از مهمترین گیاهان دارویی در صنایع داروسازی بیشتر کشورهای توسعه یافته است. موّاد مؤثّره این گیاه خاصیّت ضد ویروسی داشته و تقویت کننده سیستم دفاعی بدن (Immunostimulant ) می باشد. منشاء این گیاه شمال آمریکا گزارش شده است و در شمال رودخانه میسوری به صورت انبوه می روید. این گیاه در فلور ایران وجود ندارد و بذر آن برای اوّلین بار در سال 1372 وارد کشور شده است. هدف از انجام این تحقیق چگونگی کشت و تولید سرخارگل بود که با استفاده از نتایج آن بتوان آنرا در مقیاس مناسب کشت و مادّه اوّلیه تولید داروهای حاصل از این گیاه را تأمین کرد. طبق نتایج این تحقیق بذور را باید نیمه اوّل اسفند ماه در خزانه هوای آزاد و به عمق 2 تا 4 سانتی متر کشت کرد. بذور پس از طی دوره سرما نیمه اوّل فروردین ماه سبز می شوند. اواخر خرداد زمان مناسبی برای انتقال نشاء ها به زمین دایمی است. گیاهان اواسط تابستان به گل می روند. ارتفاع گیاهان از سال دوّم رویش به تدریج افزایش می یابد و در سال چهارم رویش به حداکثر (99 سانتیمتر) می رسد. در سال چهارم حداکثر عملکرد پیکر رویشی (4 تن در هکتار) بدست آمد. حداکثر مقدار عصاره خشک (35 در صد) از پیکر رویشی گیاهان دو ساله بدست آمد، زیرا با افزایش سن گیاه مقدار بافتهای چوبی گیاه افزایش می یابد. با توجه به اینکه کشور ما از نظر اقلیمی از تنوع خاصّی برخوردار است انجام این نوع تحقیقات در مناطق مختلف کشور در مورد گیاهانی که بومی کشور نیستند از نظر اقتصادی بسیار ارزشمند و ضروری است.

واژه های کلیدی: سرخارگل، گل ستاره ای، عملکرد پیکر رویشی، عصاره خشک.

دانشجوی کارشناسی ارشد گیاهان دارویی دانشگاه تربیت مدرس

استاد گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس

تماس با تويسنده ی مقاله

 

-------------------------------------------------------------------------------

 بررسی امکان کشت و اهلی کردن گياه دارويی سرخار گل در شرايط اب و هوايی مشهد

۱- سهيلا کوره پز . دانشجوی کارشناسی ارشد باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد

۲- مجيد عزيزی عضو هيات علمی گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

خلاصه:

توجه روزافزون بشر در دهه‌هاي اخير به استفاده از گياهان داروئي در درمان بيماريها به دليل عوارض كمتر آنها نسبت به داروهاي شيميايي سبب گرديده كه بسياري از دولتها علاوه بر توجه و شناخت هر چه بيشتر گياهان داروئي سرزمين خود سعي و تلاش در شناخت و به كارگيري گياهان داروئي بومي ديگر ممالك نمايند. هدف از اين تحقيق شناسايي و بررسي سازگاري اكولوژيكي گياه داروئي Echinacea pallida مي‌باشد كه بومي ايران نبوده ولي به دليل خواص دارويي ارزشمند اين گياه لازم است كه در ايران نيز مانند بسياري از كشورها مورد توجه قرار گيرد.

مقدمه :

سرخار گل Echinacea pallida از تيره Compositae ، بومي آمريكاي شمالي بوده (1) و در ايران مشاهده نشده است .

از مهمترين خواص اين گياه افزايش قدرت سيستم ايمني بدن در مقابل عوامل بيماري زا مي باشد كه سبب گرديده اين گياه بعنوان يك داروي موثر در پيشگيري و درمان بسياري از امراض همچون سرماخوردگي ، آنفولانزا ، عفونتها(1) زخم ها و التهابات پوستي و عفونتها مورد استفاده قرار گيرد و در بسياري از كشورها به صورت وسيعي كشت شده و محصولات دارويي آن به صورت قرص ، آمپول ، كرمهاي موضعي و عرضه گردد .

گروههاي اصلي از تركيباتي كه عهده دار خواص سرخار گل مي باشند شامل آلكاميد‌ها، پلي‌استيلن‌ها، پــلي‌ساكاريد‌هاي محلول در آب، مشتقات اسيد كافئيــك، (مثل اكينا‌كوزيد، اسيد شيكوريك ، اسيد كافئيك) و فلاونوئيد‌هاست(3). از آنجايي كه اين گياه بومي ايران نمي باشد لذا كاشت آن براي اولين بار توسط كوره پز به صورت آزمايشي در سال 1380 آغاز شده و سازگاري فنولوژيكي گياه با شرايط آب و هوايي مشهد بررسي گرديد.

مواد و روش ها :

بذر اين گياه از يكي از شركتهاي توليد بذر در كشور آلمان خريداري گرديده ، با توجه به نياز بذر به Stratification ، سرمادهي به مدت 10 روز در ماسه مرطوب و دماي 4 درجه سانتيگراد صورت گرفته ، سپس بذرها در خاك گلخانه به صورت جوي و پشته كشت شد ، پس از 8 روز از تاريخ كاشت اولين گياهچه ها سبز شد و 55 روز بعد به گلدان منتقل شده و به مدت يك هفته اين گلدان ها در گلخانه نگه داري شده ، سپس به هواي آزاد منتقل شد و پانزده روز بعد اين نشاء ها( شكل 1) به زمين اصلي منتقل شده يك ماه پس از انتقال اولين گلدهي صورت گرفت و با توجه به اينكه بسياري از گياهان رشد لازم را نداشتند گلدهي اين گياهان به سال بعد موكول گرديد . قسمت هوايي گياه طي زمستان از بين رفته و ريشه آن در زمين باقي مانده و در اوايل بهار مجدداً جواني زني از قسمت طوقه گياه صورت گرفت. در اين سال (سال دوم) گياهان رشد سريع تري نسبت به سال گذشته داشته و اولين آثار ساقه گلدهنده در اوايل ارديبهشت مشاهده گرديد( شكل 2) .

                                                  

جدول زمانی مراحل رشد سرخارگل :

 كاشت بذر در خاك گلخانه                          27/11/80
مشاهده اولين گياهچه ها                          5 /12/80
انتقال گياهچه ها به گلدان                          10/2/81
انتقال گلدان ها به هواي آزاد                        26/2/81
انتقال نشاء هاي گلداني به زمين اصلی        31/2/81
تاريخ  اولين گلدهي در سال اول                  30/3/81

نتايج و بحث:

نتايج اين پژوهش نشان مي دهد گونه مورد كشت سازگاري خوبي با شرايط آب و هوايي مشهد داشته ، از نظر خاك نيز چندان متوقع نبوده و به شرايط تابستان هاي گرم منطقه نيز به خوبي مقاوم است . همچنين با توجه به بارندگي هاي خوب منطقه در سه ماهه اول سال نياز به هيچگونه آبياري نداشته و به خشكي نيز كاملاً مقاوم است ، تنها لازم است حذف علفهاي هرز اطراف گياه صورت گيرد كه اين مشكل نيز در سال هاي آتي با توجه به افزايش قدرت رشد و رقابت چشمگير اين گياه در برابر علفهاي هرز كم رنگ تر خواهد شد.

 با توجه به مجموعه عوامل و بررسي هاي صورت گرفته كاشت و توليد وسيع اين گياه در شرايط آب و هوايي مشهد قابل توصيه مي باشد

 سپاسگزاري:

بدينوسيله از گروه‌ باغباني دانشكده كشاورزي دانشگاه فردوسي كه ما را در پيشبرد اين تحقيق ياري دادند، قدر‌داني مي‌گردد.

منابع :

1- Li, Th. S.C.(1998) . Echinacea : Cultivation and medicinal value . Hort-technology :8(2):122-129.

2-Speroni E, Cresp – Perellino N, Guerra MC, et al. (1998). Skin effects of Echinacea pallida Nutt. Root extract .Fitoterapia :64(5):36.

3ـ تقي‌زاده و همكاران. مروري بر گياه اكيناسه. فصلنامه‌ گياهان داروئي، شماره چهارم (1381).

 ارتباط با نويسنده ی مقاله

  نظرات ()
مطالب اخیر آشنایی با رشته "تولید و فرآوری گیاهان دارویی" و وضعیت آن در ایران شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی قرارداد کشت گیاهان دارویی یک کتاب کاربردی درباره گیاهان دارویی ترجمه شد چای ترش (چای مکی) Hibiscus Sabdariffa روشهای بیوتکنولوژی اصلاح گیاهان دارویی خداحافظ معلم اخلاق... (پروفسور امیدبیگی پر گشود...) انا لله و انا الیه راجعون آویشن باغی Thymus vulgaris جایگاه گیاهان دارویی و ممعطر در ایران و استراتژیهایی برای بهره برداری پایدار
دوستان من شبکه خبری، آموزشی گیاهان دارویی سایت شخصی جلال عباسیان سایت پزشکان ایران عکس گیاهان اا دکتر امیدبیگی اا اخبار گیاهان دارویی شرکت باریج اسانس وبلاگ گیاهان دارویی شرکت دارویی سُها گیاهان دارویی و معطر ایران شرکت دارویی زردبند انجمن گياهان دارويي ايران پايگاه علوم و فناوري گياهان دارويي کلوب گیاهان دارویی اتحاديه درمانگران گياهي آمريكا انجمن هاي بين المللي گياهان دارويي انجمن داروهاي گياهي بريتانيا پايگاه اطلاعاتي دكتر دوك عطاری شرکت گیاهان دارویی سحر عطاری شفا اخبار گیاهان دارویی International Journal of Medicinal Plants